ACHALAMજૈન તિથિઓ અને પર્વો
જૈન પર્વો અંગ્રેજી તારીખ મુજબ નહીં પણ તિથિ મુજબ આવે છે. અહીં તિથિ કેવી રીતે ચાલે છે અને અચલગચ્છ પંચાંગ મુજબ આવતાં પર્વો ક્યારે છે તે છે.
આવતાં પર્વોની તારીખો
| પર્વ | તિથિ | તારીખ |
|---|---|---|
| સૌભાગ્ય જ્ઞાન પાંચમ | કારતક સુદ ૫ | શનિ, ૧૪ નવેમ્બર ૨૦૨૬ |
| સિદ્ધાચલ મહાતીર્થ ભાવયાત્રા | કારતક સુદ ૧૫ | મંગળ, ૨૪ નવેમ્બર ૨૦૨૬ |
| ચાતુર્માસ પૂર્ણ | કારતક સુદ ૧૫ | મંગળ, ૨૪ નવેમ્બર ૨૦૨૬ |
| મૌન એકાદશી | માગશર સુદ ૧૧ | શનિ, ૧૯ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ |
| પોષ દશમી | માગશર વદ ૧૦ | શનિ, ૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૭ |
| મેરુ ત્રયોદશી | પોષ વદ ૧૩ | બુધ, ૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ |
| જ્ઞાન પંચમી - વસંત પંચમી | મહા સુદ ૫ | બુધ, ૧૦ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ |
| શત્રુંજય મહાતીર્થ છ ગાઉ યાત્રા | ફાગણ સુદ ૧૩ | શુક્ર, ૧૯ માર્ચ ૨૦૨૭ |
| વર્ષીતપ પ્રારંભ દિન | ફાગણ વદ ૮ | સોમ, ૨૯ માર્ચ ૨૦૨૭ |
| શાશ્વતી આયંબિલ ઓળી | ચૈત્ર સુદ ૭ | સોમ, ૧૨ એપ્રિલ ૨૦૨૭ |
| શ્રી મહાવીર સ્વામી જન્મ કલ્યાણક | ચૈત્ર સુદ ૧૩ | રવિ, ૧૮ એપ્રિલ ૨૦૨૭ |
| અખાત્રીજ, વર્ષીતપ પારણા | વૈશાખ સુદ ૩ | શનિ, ૮ મે ૨૦૨૭ |
| શાસન સ્થાપના દિવસ | વૈશાખ સુદ ૧૧ | રવિ, ૧૬ મે ૨૦૨૭ |
| કચ્છી નૂતન વર્ષ | અષાઢ સુદ ૨ | સોમ, ૫ જુલાઈ ૨૦૨૭ |
| ચાતુર્માસ પ્રારંભ | અષાઢ સુદ ૧૫ | શનિ, ૧૭ જુલાઈ ૨૦૨૭ |
| પર્યુષણ પર્વ | શ્રાવણ વદ ૧૩ | શનિ, ૨૮ ઓગસ્ટ ૨૦૨૭ |
| સંવત્સરી પ્રતિક્રમણ | ભાદરવો સુદ ૫ | શનિ, ૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૭ |
| મહાકાળી માતા આરાધના દિવસ | આસો સુદ ૧ | ગુરુ, ૩૦ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૭ |
| નવપદ આયંબિલ ઓળી | આસો સુદ ૭ | બુધ, ૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૭ |
| દિવાળી | આસો વદ ૩૦ | શુક્ર, ૨૯ ઓક્ટોબર ૨૦૨૭ |
| શ્રી મહાવીર સ્વામી મોક્ષ કલ્યાણક | આસો વદ ૩૦ | શુક્ર, ૨૯ ઓક્ટોબર ૨૦૨૭ |
તિથિ એટલે શું?
તિથિ એટલે ચંદ્રનો દિવસ. મહિનાના બે પખવાડિયાં છે: સુદ (અજવાળિયું, અમાસથી પૂનમ સુધી) અને વદ (અંધારિયું, અમાસે પૂરું). દરેક પખવાડિયામાં ૧૫ તિથિ છે. ગુજરાતી વર્ષ દિવાળી પછીના દિવસે, કારતક સુદ ૧થી શરૂ થાય છે; કચ્છી નવું વર્ષ અષાઢી બીજે શરૂ થાય છે (અષાઢ સુદ ૨ (સોમ, ૫ જુલાઈ ૨૦૨૭)).
તિથિ હંમેશાં સૂર્યોદય સાથે મેળ ખાતી નથી. ક્યારેક તિથિ બે સૂર્યોદય વચ્ચે શરૂ થઈને પૂરી થઈ જાય છે, એટલે તેનો ક્ષય થાય છે; ક્યારેક તે બે સૂર્યોદય સુધી રહે છે, એટલે તેની વૃદ્ધિ થાય છે. આવા દિવસો માટે દરેક ગચ્છનો પોતાનો નિયમ છે, તેથી પર્વની તારીખ ગચ્છ પ્રમાણે થોડી જુદી પડી શકે. ACHALAM એપ અચલગચ્છનું પંચાંગ પાળે છે.
૧૨ પર્વ તિથિ
દર મહિને બાર પર્વ તિથિ છે: સુદ અને વદ બંનેની બીજ, પાંચમ, આઠમ, અગિયારસ અને ચૌદસ, ઉપરાંત પૂનમ અને અમાસ. આ દિવસોમાં ઘણા પરિવારો લીલોતરી ત્યાગ પાળે છે, આયંબિલ, એકાસણ કે ઉપવાસ કરે છે અને પ્રતિક્રમણ કરે છે. ACHALAM પંચાંગ દરેક પર્વ તિથિ બતાવે છે.
પાંચ કલ્યાણક
દરેક તીર્થંકરના પાંચ કલ્યાણક છે: ચ્યવન, જન્મ, દીક્ષા, કેવળજ્ઞાન અને મોક્ષ. ૨૪ તીર્થંકરના મળીને વર્ષમાં ૧૨૦ કલ્યાણક દિવસ થાય છે, અને પંચાંગ દરેક બતાવે છે.
મુખ્ય પર્વો
- પર્યુષણ: શ્રાવણના અંતે અને ભાદરવાની શરૂઆતમાં આઠ દિવસની આરાધના, કલ્પસૂત્ર વાંચન અને મહાવીર જન્મ વાંચન સાથે, અને સંવત્સરી પ્રતિક્રમણ અને મિચ્છામિ દુક્કડમથી પૂર્ણ.
- દિવાળી: ભગવાન મહાવીરનું મોક્ષ કલ્યાણક. બીજા દિવસે, નવા વર્ષે, ગૌતમસ્વામીને કેવળજ્ઞાન થયું.
- જ્ઞાન પાંચમ: કારતક સુદ ૫, જ્ઞાનની આરાધનાનો દિવસ.
- કારતક પૂનમ: ચાતુર્માસ પૂર્ણ; શત્રુંજય (પાલીતાણા) યાત્રા ફરી શરૂ થાય છે.
- નવપદ આયંબિલ ઓળી: વર્ષમાં બે વાર નવ દિવસ આયંબિલ (ચૈત્ર અને આસોમાં શાશ્વતી ઓળી).
- મહાવીર જન્મ કલ્યાણક: ચૈત્ર સુદ ૧૩.
- અખાત્રીજ: વૈશાખ સુદ ૩, ભગવાન આદિનાથના પ્રથમ પારણાની યાદમાં વર્ષીતપનું પારણું.
- મૌન અગિયારસ, પોષ દશમી, મેરુ ત્રયોદશી, ફાગણ સુદ ૧૩ (છ ગાઉ યાત્રા) અને ત્રણ ચૌમાસી ચૌદસ.
વધુ વાંચો
લોકો પૂછે છે
પર્યુષણ ક્યારે છે?
અચલગચ્છ પંચાંગ મુજબ પર્યુષણ શ્રાવણ વદ ૧૩ (શનિ, ૨૮ ઓગસ્ટ ૨૦૨૭) શરૂ થાય છે અને ભાદરવો સુદ ૫ (શનિ, ૪ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૭) સંવત્સરીએ પૂરા થાય છે.
૧૨ પર્વ તિથિ કઈ?
સુદ અને વદ બંનેની બીજ, પાંચમ, આઠમ, અગિયારસ અને ચૌદસ, ઉપરાંત પૂનમ અને અમાસ.
ક્ષય તિથિ એટલે શું?
જે તિથિ બે સૂર્યોદય વચ્ચે શરૂ થઈને પૂરી થઈ જાય, એટલે કોઈ દિવસે સૂર્યોદય વખતે ન હોય. તેનું પર્વ ક્યાં પાળવું તેનો દરેક ગચ્છનો પોતાનો નિયમ છે.
ગચ્છ પ્રમાણે પર્વની તારીખ કેમ જુદી પડે?
કારણ કે દરેક ગચ્છ ક્ષય અને વૃદ્ધિ તિથિ પોતાના નિયમથી ગણે છે. અચલગચ્છ પરિવારોએ અચલગચ્છનું પંચાંગ પાળવું.
ACHALAM
બધી તિથિઓ, પચ્ચક્ખાણના સમય અને પર્વની યાદ મફત ACHALAM એપમાં છે.
સ્રોત: Achal Gaccha (Wikipedia) · Aryarakshitsuri (Wikipedia) · Kalyansagarsuri (Wikipedia) · Achalgach, CVO DJM · Palitana temples (Wikipedia) · Girnar Jain temples (Wikipedia) · Bhadreshwar Jain Temple (Wikipedia) · Kothara and Naliya tirth, jainsite.com. કંઈ ખોટું લાગે? સમાજ કાર્યાલય અમને અહીં લખી શકે છે: [email protected].